Ung thư dương vật: Dấu hiệu, nguyên nhân và cách phòng ngừa hiệu quả
Ung thư dương vật là bệnh lý hiếm gặp nhưng có thể gây ra những hậu quả nghiêm trọng đến sức khỏe của người bệnh, thậm chí là tử vong nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời. Đây là căn bệnh phát triển từ mô tế bào của dương vật, có thể lan rộng và tấn công những bộ phận khác trong cơ thể. Vậy, dấu hiệu nhận biết, nguyên nhân, cách điều trị và phương pháp phòng ngừa bệnh ung thư dương vật là gì? Cùng tìm hiểu ngay trong bài viết dưới đây nhé.
- Ung thư dương vật là bệnh gì?
Ung thư dương vật là loại ung thư phát triển từ lớp biểu mô của niêm mạc quy đầu, bao quy đầu và có nguy cơ lây lan sang các cơ quan khác trong cơ thể.
Ung thư dương vật là bệnh lý hay gặp ở châu Phi, châu Âu và Nam Mỹ; ít gặp ở châu Á. Tại Việt Nam (2020), bệnh lý này không phổ biến, chiếm tỷ lệ 0,22% trong số các ca ung thư tại Việt Nam. Trong đó, có 147 ca tử vong, chiếm 0,12% trong số các ca tử vong do ung thư tại Việt Nam, tỷ lệ mắc ung thư dương vật theo độ tuổi tương đối thấp chỉ đạt 2,14/100.000 dân. Tỷ lệ này có thể khác nhau tùy thuộc vào nhóm chủng tộc, dân tộc và vị trí địa lý.
Tuy không phổ biến và chỉ chiếm một tỷ lệ rất nhỏ các ca mắc ung thư ở nam giới, nhưng mức độ nguy hiểm của bệnh ung thư dương vật rất cao. Nếu không được phát hiện và chữa trị kịp thời, ung thư dương vật có thể lan rộng sang các mô xung quanh như bàng quang, hậu môn, tiểu khung và cả đường tiếp khớp, dẫn đến tình trạng di căn, gây ra nhiều hệ lụy nguy hiểm, ảnh hưởng tiêu cực đến chất lượng cuộc sống và tăng cao nguy cơ tử vong của người bệnh.
- Các loại ung thư dương vật
2.1. Ung thư biểu mô tế bào vảy
Ung thư dương vật thường biểu hiện với 95% là dạng ung thư biểu mô tế bào vảy (SCC). Bệnh lý này xuất phát ở tầng da trên cùng, còn được gọi là biểu mô.
Ung thư biểu mô tế bào vảy dương vật thường gây ra các triệu chứng như cảm giác thô ráp, vết sưng hoặc khối u và có thể đóng vảy và chảy máu. Nếu có khối u, một hay nhiều vùng da nhất định trên dương vật sẽ cao hơn vùng da xung quanh nhưng lại lõm xuống (lõm) ở giữa. Nếu có vết thương hoặc vết loét thì nó sẽ không lành hoặc lành rồi lại tái phát liên tục. Một triệu chứng khác là một vùng da phẳng, đỏ và có vảy, với kích thước khoảng 2,5 cm.
2.2. Ung thư biểu mô tế bào đáy
Ung thư biểu mô tế bào đáy ở dương vật là một loại ung thư da phát triển từ các tế bào đáy của da dương vật nam giới. Loại ung thư dương vật này thường phát triển chậm và hiếm khi lây lan sang các khu vực, cơ quan khác. Các tế bào này thường được tìm thấy ở phía dưới lớp biểu bì, là lớp da bên ngoài. Ung thư biểu mô tế bào đáy thường có dạng một vết sưng nhỏ, thỉnh thoảng có bề mặt sáng bóng hoặc mảng phẳng có vảy trên da và phát triển chậm theo thời gian.
2.3. Ung thư tế bào hắc tố
Ung thư tế bào hắc tố là một loại ung thư da phát triển từ các tế bào hắc tố, tế bào sản xuất melanin giúp bảo vệ da khỏi tia UV của ánh nắng mặt trời. Những loại ung thư này có khả năng phát triển và lây lan rất nhanh. Chúng cũng nguy hiểm hơn so với các loại ung thư da tế bào đáy hoặc tế bào vảy phổ biến. Các khối u ác tính thường được phát hiện trên vùng da tiếp xúc với ánh nắng mặt trời, tuy nhiên khả năng xuất hiện trên dương vật rất hiếm.
2.4. Sarcoma
Đây là một loại ung thư dương vật cực kỳ hiếm gặp.
Sarcoma (bựa sinh dục) là từ dùng để chỉ các loại bệnh ung thư bắt đầu từ xương và các mô mềm. Loại ung thư này phát triển từ các mạch máu, cơ trơn hoặc các tế bào mô liên kết khác của dương vật.
- Dấu hiệu nhận biết
Những thay đổi trên da dương vật là triệu chứng phổ biến nhất của ung thư dương vật. Dấu hiệu có thể xuất hiện trên bao quy đầu (nam giới chưa cắt bao quy đầu), trên đầu dương vật hoặc thân dương vật.
Các triệu chứng của ung thư dương vật bao gồm:
▪️ Thay đổi độ dày hoặc màu sắc da dương vật
▪️ Nổi cục u trên dương vật (thân, quy đầu, bìu, …)
▪️ Phát ban hoặc xuất hiện các nốt sần nhỏ đóng vảy trên dương vật
▪️ Xuất hiện vết loét đau trên dương vật, có thể chảy máu
▪️ Dương vật tiết ra chất lỏng có mùi hôi dưới bao quy đầu
▪️ Cảm thấy đau, có thể chảy máu khi cương cứng hoặc khi quan hệ tình dục
Tuy nhiên, không phải lúc nào những biểu hiện này cũng được xem là cảnh báo của ung thư dương vật. Những vấn để về nhiễm trùng hoặc phản ứng dị ứng cũng có thể gây ra những biểu hiện trên.
- Nguyên nhân dẫn đến ung thư dương vật
4.1. Nhiễm virus HPV
HPV là một loại virus gây u nhú ở người cực kỳ phổ biến, lây truyền qua đường tình dục (STI). Virus HPV được xác định là nguyên nhân chính, là tác nhân hàng đầu gây ra ung thư cổ tử cung và dương vật ở người.
4.2. Các yếu tố làm tăng nguy cơ
Ngoài virus HPV, có rất nhiều tác nhân khác làm tăng cao nguy cơ lây nhiễm và mắc bệnh ung thư dương vật, bao gồm:
Chứng hẹp bao quy đầu
Đa số bệnh nhân ung thư dương vật đều mắc chứng hẹp bao quy đầu.
Chứng hẹp bao quy đầu (hay còn gọi là Phimosis) là một tình trạng mà bao quy đầu bị thắt lại và không thể lật lên được. Hẹp bao quy đầu gây khó khăn trong việc vệ sinh, tạo điều kiện cho các vi khuẩn, virus phát triển, dẫn đến nguy cơ ung thư dương vật.
Quan hệ tình dục không lành mạnh
Nhiều nghiên cứu cho thấy rằng tình dục có thể tăng nguy cơ mắc ung thư dương vật. Các nguyên nhân chính gây ra nguy cơ này bao gồm:
Truyền nhiễm chlamydia, herpes và virus HPV: Các bệnh này thường được truyền qua đường tình dục và có thể gây ra sự tăng sản xuất tế bào ở bộ phận sinh dục, tích tụ lâu dần thành khối u. Nếu không được điều trị kịp thời, chúng có thể dẫn đến ung thư dương vật.
Tình dục nhiều đối tác: Nếu một người có quan hệ tình dục với nhiều đối tác, sẽ có nguy cơ cao hơn để bị truyền nhiễm các bệnh tình dục. Điều này có thể dẫn đến sự phát triển của một số bệnh lý và ung thư dương vật.
Sử dụng dụng cụ tình dục: Nếu không được làm sạch đúng cách, dụng cụ tình dục có thể truyền nhiễm và gây ra tổn thương cho bộ phận sinh dục của bạn, làm tăng nguy cơ lây nhiễm virus HPV – nguyên nhân chính gây ra ung thư dương vật.
Vệ sinh kém
Vệ sinh kém có thể làm tăng nguy cơ ung thư dương vật bởi vì khi không vệ sinh đúng cách và thường xuyên, các vi khuẩn, nấm và các tạp chất có thể phát triển trong khu vực đó. Điều này có thể gây ra nhiều ảnh hưởng không tốt cho sức khỏe, trong đó bao gồm cả ung thư dương vật.
Tuổi tác
Độ tuổi trên 60 tuổi được xem là yếu tố nguy cơ làm tăng nguy cơ mắc ung thư, đặc biệt là ung thư ở nam giới. Những người ở độ tuổi này thường có rủi ro cao hơn so với những người ở độ tuổi trẻ hơn.
- Các giai đoạn phát triển của ung thư dương vật
Ung thư dương vật thường phát triển theo 5 giai đoạn điển hình, bao gồm:
▪️ Giai đoạn 0: Ban đầu chỉ xuất hiện ở lớp trên cùng của da với những biểu hiện thay đổi nhẹ màu da ở vùng kín; đau nhói/ đau âm ỉ ở dương vật (đau hơn khi cương cứng hay va chạm); vết loét nhỏ giống hình súp lơ; cảm giác đau, nóng rát; dịch tiết ra có mùi hôi. Ở giai đoạn này, ung thư dương vật có thể lây lan đến hạch bạch huyết hoặc các bộ phận khác của cơ thể.
▪️ Giai đoạn 1: Biểu hiện bên ngoài, các vết loét đã tăng kích thước và ăn sâu vào trong. Da có dấu hiệu hoại tử; tiết chất nhờn, đục, có mùi hôi. Lúc này, ung thư đã lan đến các mô liên kết dưới da, có thể lan rộng đến tuyến, hạch bạch huyết hoặc các bộ phận khác trên cơ thể.
▪️ Giai đoạn 2: Ngoài triệu chứng giống ở giai đoạn 1, bước sang giai đoạn này, tế bào ung thư có thể đã lan đến các mô cương cứng hoặc niệu đạo; các bộ phận khác trên cơ thể.
▪️ Giai đoạn 3: Ung thư đã lan đến các mô liên kết dưới da, các mạch bạch huyết, mạch máu. Thậm chí, tế bào ung thư có thể đã lan đến các mô cương cứng, niệu đạo, hạch bạch huyết ở háng (hạch bẹn to cứng) và bộ phận khác trên cơ thể.
▪️ Giai đoạn 4 (giai đoạn cuối): Người bệnh lúc này gầy sút, suy kiệt, chán ăn, nôn ra máu… Các tế bào ung thư cũng đã lan đến các khu vực gần dương vật như xương mu, bìu dưới dương vật, thậm chí lan sang các khu vực và cơ quan khác của cơ thể.
- Phương pháp điều trị ung thư dương vật
Ung thư dương vật có thể được điều trị thông qua nhiều phương pháp, dựa vào tình trạng bệnh lý và giai đoạn diễn biến của bệnh mà các bác sĩ và chuyên gia sẽ chỉ định điều trị cho bệnh nhân các phương pháp phù hợp. Nếu bạn đang đối mặt với bệnh ung thư giai đoạn đầu, bác sĩ có thể đề xuất một hoặc kết hợp các lựa chọn điều trị sau:
▪️ Phẫu thuật: Các bác sĩ chuyên khoa sẽ hội chuẩn, có thể đưa ra quyết định cắt bỏ vùng phù hợp với từng bệnh nhân bằng cách biện pháp như: Phẫu thuật lạnh, biện pháp Laser, liệu pháp bức xạ,…
▪️ Hóa chất: Đây là một biện pháp được sử dụng khi bệnh lý chưa quá nặng hoặc giúp thu nhỏ khối u, hạch trước khi tiến hành phẫu thuật.
▪️ Hóa trị: Hóa trị thường được sử dụng kết hợp để hỗ trợ cho phẫu thuật, khi khối u lan quá rộng.
▪️ Xạ trị: Là một trong những cách phổ biến để điều trị ung thư bằng cách sử dụng tia X có công suất cao để loại bỏ tế bào ung thư. Xạ trị có thể được áp dụng độc lập hoặc kết hợp với các phương pháp điều trị khác như phẫu thuật hoặc hóa trị.
- Biện pháp phòng ngừa ung thư dương vật
https://cdn.youmed.vn/tin-tuc/wp-content/uploads/2024/05/chi-dinh-vac-xin-hpv-1.jpg
Có nhiều nguyên nhân gây ra bệnh ung thư dương vật, vì thế cũng có nhiều phương pháp có thể phòng ngừa tương ứng. Vì thế, cần nắm bắt và phối hợp thực hiện để có thể phòng ngừa lây nhiễm và mắc bệnh ung thư dương vật một cách toàn diện nhất. Cụ thể:
▪️ Tiêm ngừa vắc xin Gardasil để ngăn ngừa virus HPV
▪️ Duy trì đời sống tình dục lành mạnh, sử dụng bao cao su để tránh nhiễm HPV, HIV hay các loại vi khuẩn, virus khác gây viêm bao quy đầu
▪️ Nam giới từ độ tuổi 60 nên thường xuyên kiểm tra sức khỏe định kỳ đều đặn mỗi 6 tháng 1 lần để phát hiện ra những để phát hiện sớm các thay đổi đáng kể trong cơ thể
▪️ Giữ gìn vệ sinh sạch sẽ, đặc biệt là khu vực dương vật và bao quy đầu hàng ngày là rất cần thiết để loại bỏ vi khuẩn, dầu và tế bào chết, giảm thiểu rủi ro viêm nhiễm và ung thư dương vật
Kết luận
Bệnh ung thư dương vật là một trong những bệnh lý ung thư nguy hiểm hàng đầu ở nam giới, không những gây ra nhiều tác động tiêu cực đến mặt thẩm mỹ, tâm lý mà còn gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm như viêm nhiễm, biến dạng dương vật và thậm chí là tử vong. Chính vì vậy khi gặp những dấu hiệu bất thường hãy mau chóng liên hệ bác sĩ để được thăm khám và theo dõi tình hình sớm nhất.
